Ücretsiz Eğitimler›Modül 6: Güvenlik ve Dolandırıcılık›Dolandırıcılıktan Korunma
Önceki derslerde paranızı nasıl büyütebileceğinizi konuştuk. Bu derste ise en az onun kadar önemli bir konuyu ele alıyoruz: Birikiminizi korumak. Çünkü dolandırıcılar tam da yatırım hevesini hedef alır, çoğu zaman en çok kazanmak isteyen en heyecanlı yatırımcıyı seçer. İyi haber şu: Neredeyse bütün yatırım dolandırıcılıkları aynı birkaç işareti taşır. Bu işaretleri tanırsanız, daha önce hiç görmediğiniz bir tuzağı bile fark edebilirsiniz.
Dolandırıcılık türlerini tek tek ezberlemek yerine, hepsinde tekrar eden ortak işaretleri tanımak çok daha güçlü bir korumadır. Bir teklif aşağıdaki işaretlerden birini bile taşıyorsa, alarm zillerinin çalması gerekir.
1. Garanti ya da abartılı getiri vaadi: Meşru hiçbir yatırım kazancı garanti etmez. Aylık yüzde 20 kesin getiri ya da sıfır risk ile yüksek kazanç gibi sözler matematiksel olarak mümkün değildir ve dolandırıcılığın en güçlü işaretidir.
2. Aciliyet ve baskı: Bugün son gün, kontenjan doluyor, bu fırsat bir daha gelmez gibi ifadeler, düşünmenize ve araştırmanıza fırsat vermeden karar verdirmek içindir. Gerçek bir yatırım fırsatı sizi acele ettirmez.
3. Doğrulanamayan, izinsiz kurum: Karşınızdaki kişi ya da platform tanınmış bir düzenleyici kurumdan yetki almamışsa, gizli ya da belirsiz bir strateji anlatıyorsa, ya da kim olduğu net değilse, paranızı asla teslim etmeyin.
4. Parayı çekememe: Klasik tuzak şudur. Ekranda kârınız sürekli artar, ama parayı çekmek istediğinizde vergi, komisyon ya da teminat gibi bahanelerle sizden sürekli yeni ödeme istenir. Oysa çekilebilecek bir para baştan beri yoktur.
Bu işaretler aşağıdaki yaygın türlerin hepsinde karşınıza çıkar. Türler değişir, DNA aynı kalır.
Ponzi ve saadet zinciri: Gerçek bir kâr üretimi yokken, sonradan gelenlerin parası öncekilere ödenir ve sistem büyüyormuş gibi görünür. Yeni para akışı durduğu an çöker. İsmini 1920'lerde bu düzeni kuran Charles Ponzi'den alır.
İzinsiz aracı kurum ve sahte forex platformları: Yetkisi olmayan, çoğu yurt dışı merkezli platformlar yüksek kaldıraçlı işlem ya da forex vaadiyle para toplar. Para yatırması kolay, çekmesi neredeyse imkansızdır.
Sosyal medya sinyal grupları ve romantizm dolandırıcılığı: Telegram, WhatsApp ya da Instagram üzerinden kesin kazandıran sinyaller verilir. Bazen aylarca süren bir arkadaşlık ya da romantik ilişki kurulup, güven kazanıldıktan sonra kurban sahte bir platforma yönlendirilir.
Pump and dump (şişir ve boşalt): Düşük hacimli bir hisse hakkında yalan ya da abartılı haber yayılıp fiyat şişirilir. Kalabalık alırken organizatörler yüksekten satıp çıkar ve fiyat çöker. Bu, yasal olarak piyasa dolandırıcılığı suçudur.
Deepfake ve sahte ünlü reklamları: Yapay zekayla üretilmiş sahte videolarda tanınmış kişilerin ya da kurumların adı, sesi ve logosu kullanılarak sahte yatırım fırsatları pazarlanır. Gördüğünüz yüz gerçek olsa bile teklif sahte olabilir.
Meşru yatırımın işleyişi nettir ve bu netlik en güçlü korumanızdır. Yatırım işlemleri, sizin kendi adınıza açtığınız bir hesapta, sizin gönderdiğiniz parayla yapılır. İşlem öncesinde uygunluk testi ve çerçeve sözleşmesi gibi belgeler imzalanır. Hiçbir meşru kurum, yatırım yapması için parayı kendi şahsi hesabına ya da üçüncü bir hesaba göndermenizi istemez.
Bir aracı kurumla çalışmadan önce onun yetkili olup olmadığını doğrulayın. Bir kurumun yatırım hizmeti verebilmesi için düzenleyici otoritesinden yetki belgesiBir kurumun belirli sermaye piyasası hizmetlerini verebilmesi için düzenleyici otoriteden aldığı resmi izindir. Bu belge olmadan yapılan faaliyet izinsizdir. almış olması gerekir. Türkiye'de bu otorite Sermaye Piyasası Kurulu'dur (SPK) ve yetkili kurumların listesi SPK'nın resmi sitesinde yayımlanır. Bir kurumun adını oradan teyit edebilirsiniz.
Burada KKTC'de yaşayan yatırımcı için kritik bir nokta var. KKTC'de yerel bir sermaye piyasası düzenleyicisi bulunmadığı için, çalıştığınız aracı kurumun hangi ülkenin otoritesine bağlı olduğunu ve o otorite tarafından gerçekten yetkilendirildiğini kontrol etmeniz gerekir. Hiçbir yere kayıtlı olmamak ya da yalnızca denetimsiz bir bölgede kayıtlı olmak, başlı başına bir kırmızı bayraktır.
Anonimlik ve yüzü olmamak, dolandırıcılığın en sık görülen özelliklerindendir. O yüzden kendimizi açıkça tanıtmayı ve yukarıdaki kontrol listesini bize de uygulamanızı isteriz.
Adım Gökhan Sançar. Uluslararası Ticaret ve İşletme bölümünden bölüm birincisi olarak mezun oldum. Yedi yıl boyunca özel bir bankada çeşitli pozisyonlarda çalıştım ve bireysel bankacılık bölümünde yöneticilik yaptıktan sonra ayrıldım. Bu süreçte kurumsal düzeyde müşteri portföylerinin yönetiminde görev aldım. Ayrıldıktan sonra çok sayıda eğitim alarak kendi yatırım sistemimi geliştirdim ve şimdi Vortex Fundamentals ile bu sistemi halka açıyorum.
Bu dersteki kırmızı bayrak testini bize de uygulayın:
Paranıza dokunmayız. İşlemlerinizi kendi aracı kurumunuzda, kendi hesabınızda, kendi paranızla yaparsınız. Vortex'e para göndermezsiniz.
Garanti vermeyiz. Yayımladığımız backtest geçmiş bir veridir, gelecekteki getirinin vaadi değildir.
Yöntemimiz açıktır. Kurallı bir tarama sisteminin çıktısını paylaşırız, kara kutu değil. Sizin yerinize parayı çoğaltma iddiamız yoktur, yalnızca kendi ölçütlerimize göre güçlü gördüğümüz şirketleri açıklarız.
Sizi acele ettirmeyiz. Vortex Fundamentals bir yatırım tavsiyesi hizmeti değil, genel bir yatırım yöntemidir.