Bir yatırımın "getirisi" tek bir sayı gibi görünür, ama bu sayı sizi iki yönden yanıltabilir: Enflasyonu yok sayarsa ve zamanı yok sayarsa. Bu derste getiriyi doğru ölçmenin iki aracını ele alıyoruz: reel getiri ve CAGR.
Bu derste ne öğreneceksiniz
Nominal getiri ile reel getiri arasındaki farkı
CAGR'ın ne olduğunu ve toplam getiriden neden farklı olduğunu
Yüksek bir getirinin enflasyon sonrası nasıl negatife dönebileceğini (aşağıdaki araçla)
Nominal ve reel getiri
Nominal getiri, paranızın yüzdesel artışıdır, yani gördüğünüz ham sayıdır. Reel getiri ise enflasyondan arındırılmış gerçek getiridir ve alım gücünüzün ne kadar arttığını gösterir. İkisi arasındaki farkı enflasyon belirler.
Örnek. Yatırımınız bir yılda %50 nominal getiri sağladı, ama enflasyon %40 oldu. Reel getiriniz (1,50 / 1,40) - 1 = %7,1'dir. Yani paranız sayıca %50 arttı gibi görünse de, alım gücünüz yalnızca yaklaşık %7 arttı. Naif bir yaklaşımla "50 - 40 = %10" demek yanlıştır, çünkü enflasyon getirinin tamamına uygulanır.
Toplam getiri ile yıllık getiri aynı şey değil: CAGR
Bir yatırım birkaç yılda toplam %200 kazandırdıysa, bu "yılda %200" demek değildir. Çok yıllı getiriyi karşılaştırılabilir hale getirmek için onu yıllık bileşik bir orana indirgeriz. Buna CAGRBileşik Yıllık Büyüme Oranı. Çok yıllı toplam getiriyi, her yıl aynıymış gibi tek bir yıllık bileşik orana indirger. (Bileşik Yıllık Büyüme Oranı) denir.
CAGR = (Bitiş değeri / Başlangıç değeri) ^ (1/yıl) - 1
Örnek. 100.000 TL, 5 yılda 300.000 TL oldu. Toplam getiri %200'dür, ama yıllık CAGR (3) ^ (1/5) - 1 = %24,6'dır. Yani her yıl bileşik olarak yaklaşık %24,6 kazandınız.
Neden basit ortalama değil? Bir yıl %50 kazanıp ertesi yıl %50 kaybettiğinizi düşünün. Ortalama %0 gibi görünür, ama 100.000 TL önce 150.000'e çıkar, sonra 75.000'e iner: gerçekte %25 kaybettiniz. CAGR bu yanılgıyı önler, çünkü bileşik etkiyi hesaba katar. Bu örnekte CAGR yılda yaklaşık -%13,4'tür.
Getirinizi doğru ölçün
Aşağıdaki araçta bir yatırımın başlangıç ve bitiş değerini, süresini ve dönemin ortalama enflasyonunu girin. Toplam getiriyi, yıllık nominal CAGR'ı ve enflasyondan arındırılmış reel CAGR'ı bir arada görün.
Nominal, reel ve CAGR hesaplayıcısı
Yüksek görünen bir getiri, enflasyon sonrası gerçekte ne ifade ediyor?
Başlangıç değeri100.000 TL
Bitiş değeri300.000 TL
Süre5 yıl
Yıllık ortalama enflasyon%30
Toplam getiri
–
Nominal CAGR (yıllık)
–
Reel CAGR (yıllık)
–
Reel CAGR, dönemin ortalama enflasyonunun her yıl sabit olduğu varsayımıyla hesaplanır. Gerçekte enflasyon yıldan yıla değişir, bu araç ilişkiyi göstermek içindir.
Özetle
Nominal getiri ham sayıdır, reel getiri ise enflasyondan arındırılmış gerçek kazançtır. Asıl önemli olan reel getiridir.
CAGR, çok yıllı bir getiriyi tek bir yıllık bileşik orana indirger, böylece farklı süreli yatırımları adil karşılaştırırsınız.
Yüksek bir nominal getiri, enflasyonun altında kalırsa reel olarak negatif olabilir. Getiriyi her zaman reel ve yıllık ölçün.
Mini test
Üç kısa soru, cevabınıza anında geri bildirim alırsınız.
1. Nominal getiri %50, enflasyon %40 ise reel getiriniz yaklaşık kaçtır?
2. CAGR neyi ölçer?
3. Bir yatırım yüksek nominal getiri sağladığı halde alım gücünüz neden azalabilir?