Ücretsiz Eğitimler›Modül 3: Borç ve Kredi›Kredi Notu Nedir?
Bir bankaya kredi başvurusu yaptığınızda banka size güvenip güvenmeyeceğine nasıl karar verir? Bu kararın merkezinde kredi notu vardır: borçlarınızı zamanında ödeme konusundaki güvenilirliğinizi gösteren sayısal bir puan. Bu derste kredi notunun ne olduğunu, nasıl okunduğunu ve neyin etkilediğini ele alıyoruz.
Kredi notu, geçmiş ödeme davranışınıza bakarak gelecekte borçlarınızı ödeme olasılığınızı tahmin eden bir puandır. Kısacası, finansal güvenilirliğinizin sayısal bir özetidir. Bankalar ve finansal kuruluşlar, kredi ya da kredi kartı başvurularınızı değerlendirirken bu nota bakar.
Notunuz ne kadar yüksekse, kredi almanız ve uygun faiz oranlarından yararlanmanız o kadar kolaylaşır. Düşük bir not ise başvurularınızın reddedilmesine ya da daha kötü koşullarla karşılaşmanıza yol açabilir.
Kredi notu 1 ile 1900 arasında bir değerdir. Puan yükseldikçe risk düşer, yani 1900'e yaklaştıkça daha güvenilir kabul edilirsiniz. Puan beş risk grubuna ayrılır. Aşağıdaki aracı kaydırarak her grubun ne anlama geldiğini görün.
Genel olarak gruplar şöyledir: 1-699 en riskli, 700-1099 orta riskli, 1100-1499 az riskli, 1500-1699 iyi, 1700-1900 çok iyi. Bu not bir "kara liste" değildir, bankaların ilk risk değerlendirmesini yaptığı dinamik bir göstergedir ve zamanla değişir.
Kredi notunuz, birkaç temel faktörün bir araya gelmesiyle oluşur. Aşağıda notunuzu etkileyen kriterleri görebilirsiniz:
Kredi notu sistemini Türkiye'de Kredi Kayıt Bürosu (KKB) yürütür ve en yaygın kullanılan biçimi Findeks'tir. KKTC'de bankalar, kredi geçmişinizi ve borçluluğunuzu değerlendirirken Findeks kredi notundan yararlanır. Buna ek olarak, KKTC Merkez Bankası'nın bankalara ilettiği toplu borçluluk kayıtlarından (memzuç)KKTC Merkez Bankası'nın bankalara ilettiği, kişilerin bankalardaki toplam borçluluk bilgisini içeren kayıt. da yararlanılır.
Sonuç olarak, hangi kanaldan bakılırsa bakılsın ödeme davranışınız kayıt altındadır ve kredi veren kurumlar tarafından görülebilir. Bu yüzden borçlarınızı zamanında ödemek, iyi bir geçmiş oluşturmanın en sağlam yoludur.
Daha önce hiç kredi veya kredi kartı kullanmadıysanız, kredi notunuz henüz oluşmamış olabilir. Bu durumda bankalar sizi belirsiz risk olarak görebilir ve kredi vermekte tereddüt edebilir. İleride krediye ihtiyaç duyabileceğinizi düşünüyorsanız, düşük limitli bir kredi kartını düzenli ve zamanında ödeyerek bir geçmiş oluşturmaya başlayabilirsiniz.
Notunuzu yükseltmenin yolu nettir: Borçlarınızı zamanında ödeyin, borç seviyenizi makul tutun ve gereksiz yere sık sık yeni kredi açmayın. Kredi notunuzu öğrenmeniz ya da kontrol etmeniz notunuzu düşürmez.