Ücretsiz Eğitimler›Modül 5: Yatırım Ürünleri›Altın ve Emtia

Altın ve Emtia: Değer Saklama Araçları

Altın, insanların kriz ve yüksek enflasyon dönemlerinde sığındığı, yüzyıllardır değerini koruyacağına güvenilen bir varlıktır. Emtia ise altın, gümüş, petrol gibi temel varlıkların genel adıdır. Bu derste altına nasıl yatırım yapıldığını, getiri ve risklerini, emtiaların ne olduğunu göreceğiz.

Altın neden değerli görülür?

Altının değeri büyük ölçüde güvene dayanır. Sınırlı miktarda bulunur, kolay kolay bozulmaz ve dünyanın her yerinde kabul görür. Bu yüzden insanlar paranın değer kaybettiği dönemlerde altına yönelir.

Altına duyulan güvenin kökeni, geçmişteki para sistemine, yani altın standardına dayanır. Altın standardında bir ülkenin parası belirli bir miktar altına sabitlenmişti. Paranın değeri altınla tanımlanır, devletler de büyük ölçüde ellerindeki altın kadar para basabilirdi. Bu da paranın değerini görece istikrarlı tutardı.

Bugün de altın alabilirsiniz, ama bunu piyasadaki o günkü değişen fiyattan yaparsınız. Altın standardında ise banknotunuzu merkez bankasına götürüp sabit, değişmeyen bir kur üzerinden altına çevirebiliyordunuz. Paranın kendisi altının bir karşılığıydı. Bu sistem 20. yüzyıl boyunca aşama aşama terk edildi, 1971’de tamamen sona erdi. Bugün paralar artık altına değil, devlete ve merkez bankasına duyulan güvene dayanır. Ama altının gerçek değer olduğu algısı, bu uzun geçmişten bugüne taşındı.

Altın çoğu zaman bir güvenli limanKriz, savaş ya da yüksek enflasyon dönemlerinde yatırımcıların değer kaybetmemek için sığındığı varlıklara güvenli liman denir. olarak görülür. Ekonomik belirsizlik ya da yüksek enflasyon dönemlerinde değerini koruma eğilimindedir. Altının fiyatı dünya genelinde dolar cinsinden belirlendiği için, yerel para değer kaybettiğinde altının yerel para karşılığı genelde yükselir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Güvenli liman olması, altının fiyatının hiç düşmeyeceği anlamına gelmez. Altın da diğer varlıklar gibi dalgalanır, kısa ya da uzun vadede değer kaybedebilir. Örneğin 1980'lerin başındaki zirvesinden sonra altın, uzun yıllar boyunca o seviyeye geri dönememiştir.

Altına nasıl yatırım yapılır?

Altına yatırım yapmanın birkaç yolu vardır. Hepsinin ortak noktası, sonuçta altının fiyat değişiminden etkilenmenizdir. Aşağıdaki tablo başlıca yöntemleri özetler.

Altının getirisi ve riskleri

Altının en önemli özelliği şudur: Size faiz ya da temettü ödemez. Bir mevduat faiz, bir hisse temettü öderken, altın elinizde dururken hiçbir gelir üretmez. Altından kazancınız ya da kaybınız tamamen fiyatının alış ile satış arasında ne kadar değiştiğine bağlıdır.

Bunun yanında dikkat edilmesi gereken başka noktalar da var:

• Oynaklık: Altın fiyatı sert dalgalanabilir. Değer saklama eğilimi gösterse de, kısa ya da uzun vadede zarar yazabilirsiniz.
• Alış-satış makası: Altını aldığınız fiyat ile aynı anda satabileceğiniz fiyat arasında bir fark, yani makasBir varlığın alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktır. Makas geniş oldukça, alıp hemen satmanız durumunda baştan bir miktar kayıpla başlarsınız. vardır. Özellikle fiziksel altında bu fark hissedilir.
• Saklama ve güvenlik: Fiziksel altında kaybetme, çalınma ve sahtelik riski vardır. Banka hesabında bu risk yoktur, ama bu kez bankaya bağlı olursunuz.
• Döviz etkisi: Altın dolar bazlı fiyatlandığı için, getiriniz hem altının dolar fiyatına hem de döviz kuruna bağlıdır.

Önemli bir nokta: Altın kendi başına değer üreten bir enstrüman değildir. Bir şirket üretim yapıp kârını büyütürken, altın sadece olduğu yerde durur. Güvenli liman olarak görülmesine karşın uzun dönem yatay kalabilir, hatta zarar yazabilir. Altın fonlarının risk seviyesi genellikle 7 üzerinden 6 olarak ölçülür. Kendi başına değer üretmediği için, ekonominin istikrarlı seyrettiği yıllarda aynı risk seviyesindeki hisse senedi fonları kadar getiri getirmesi beklenmemelidir. Bu yüzden portföyde altın tutulacaksa, ana yatırım aracı olarak değil, risk iştahınıza bağlı olarak bir sigorta görevi görmesi amacıyla düşük bir yüzdeyle taşınmalıdır.

Emtia nedir?

Emtia, ekonominin temel hammaddeleridir. Altın ve gümüş gibi değerli madenler, ham petrol ve doğalgaz gibi enerji ürünleri, bakır gibi sanayi metalleri, buğday ve mısır gibi tarım ürünleri hep emtia kapsamına girer.

Altın dışındaki emtialara genelde doğrudan değil, bir fon ya da benzeri araçlar üzerinden yatırım yapılır. Bunun temel nedeni, bu ürünlerin fiyatlarının çok oynak olması ve saklanmalarının zor olmasıdır. Petrol fiyatı bir arz ya da talep haberiyle günler içinde sert hareket edebilir.

Bu yüzden 101 seviyesinde şunu akılda tutmak yeterli: Altın dışındaki emtialar genelde daha oynak ve ileri seviye araçlardır. Çoğu zaman portföyde çeşitlendirme amacıyla, küçük bir ağırlıkla kullanılırlar.

Özetle

• Altın bir değer saklama aracıdır. Faiz ya da temettü ödemez, getiriniz yalnızca fiyatının değişiminden gelir.
• Kriz ve enflasyon dönemlerinde güvenli liman sayılır, ama fiyatı dalgalanır ve uzun vadede bile değer kaybettirebilir.
• Altına fiziksel olarak, banka altın hesabıyla ya da fon yoluyla yatırım yapabilirsiniz. Her yöntemin kendi maliyeti ve riski vardır.
• Altın dışındaki emtialar daha oynak ve ileri seviyedir, genelde küçük bir çeşitlendirme aracı olarak düşünülür.