Ücretsiz Eğitimler›Modül 5: Yatırım Ürünleri›Eurobond

Eurobond: Döviz Cinsinden Tahvil

Eurobond, döviz cinsinden bir tahvildir. Bir devlete ya da büyük bir şirkete dolar veya euro borç verir, karşılığında döviz cinsinden faiz kazanırsınız. Bu derste Eurobond'un ne olduğunu, nasıl getiri sağladığını, döviz mevduatından farkını ve risklerini göreceğiz.

Eurobond nedir?

Eurobond, döviz cinsinden çıkarılan bir tahvildir. Bir devlet ya da büyük bir şirket, uluslararası piyasada borçlanmak isterse, kendi yerel parası yerine dolar ya da euro gibi bir döviz cinsinden tahvil çıkarabilir. İşte bu tahvile Eurobond denir. En yaygın olanları, devletlerin çıkardığı dolar cinsi Eurobondlardır.

Eurobond aslında bir devlet tahviline çok benzer. İkisinde de ihraççıya, yani devlete ya da bir şirkete borç verir, karşılığında düzenli faiz alır ve vade sonunda paranızı geri alırsınız. Aradaki temel fark para birimidir: Yerel para cinsinden tahviller Türk Lirası öderken, Eurobond dolar ya da euro gibi döviz cinsinden öder.

Face value ve kupon: Nasıl getiri sağlar?

Her Eurobond'un bir nominal değeri, yani face value'su vardır. Bu, senedin üzerinde yazan ve vade sonunda size geri ödenecek tutardır. Eurobondlarda bu değer genellikle 1.000 dolardır ve senetler 1.000 dolar ile katları halinde alınıp satılır.

Getiriniz kupondan gelir. Kupon, senedin vade boyunca düzenli olarak ödediği faizdir. Diyelim 1.000 dolar nominal değerli, yıllık %7 kuponlu bir Eurobond aldınız. Bu senet size her yıl 70 dolar faiz öder. Dolar cinsi Eurobondlarda bu ödeme genellikle altı ayda bir, yani 35 dolarlık iki taksitte yapılır. Vade geldiğinde de 1.000 dolar nominal değeri geri alırsınız.

Getiriniz döviz cinsinden olsa da, döviz de zaman içinde alım gücünden bir miktar kaybeder. Bu yüzden Eurobond'da da bakılması gereken, faizin döviz enflasyonunu geçip geçmediği, yani döviz cinsinden reel getiridir.

Fiyatı neden değişir?

Eurobond'u vade sonuna kadar tutmak zorunda değilsiniz, ikincil piyasada istediğiniz zaman satabilirsiniz. Yani likit bir üründür. Ama sattığınız andaki fiyatı piyasa belirler ve bu fiyat, senedin nominal değerinin altında ya da üstünde olabilir. Nominal değerin altındaysa iskontolu, üstündeyse primli denir.

Bu fiyatı iki şey belirler: O günkü döviz faizleri ve ihraççının kredi riski (CDS)CDS, bir borçlunun borcunu ödememe riskine karşı işlem gören bir tür sigortanın fiyatıdır. CDS yükseldikçe, piyasa o ihraççıyı daha riskli görüyor demektir.. Faizler yükselir ya da ihraççının riski artarsa fiyat düşer, tersi durumda yükselir.

Bu durum iki yönlü çalışır. Senedi iskontolu, yani ucuza aldıysanız ve sonra fiyatı yükselirse, vadeyi beklemeden kârla satabilirsiniz. Ama tersi de mümkündür: Vade dolmadan satmak zorunda kaldığınızda fiyat aldığınız seviyenin altındaysa zarar edersiniz. Vade sonuna kadar tutarsanız, ara dönemde fiyatı ne olursa olsun nominal değeri tam alırsınız.

Geri ödememe riski

Eurobond'da en temel risk, ihraççının borcunu ödeyememesidir. Yani parayı borç verdiğiniz devlet ya da şirket, kupon ya da anapara ödemesini yapamayabilir. Buna geri ödememe, yani temerrüt riski denir.

Bu risk ihraççıya göre değişir. Güçlü bir devletin Eurobond'unda risk düşüktür, ama hiçbir zaman tam sıfır değildir. Bir şirketin Eurobond'unda ise risk daha yüksektir, çünkü şirketler devletlere göre daha kolay zora düşebilir. Yukarıda değindiğimiz CDS, tam olarak bu riski ölçen göstergedir, ne kadar yüksekse piyasa ihraççıyı o kadar riskli görüyor demektir.

Eurobond mu, döviz mevduatı mı?

Eurobond'un en yakın alternatifi çoğu zaman döviz mevduatıdır, çünkü ikisi de döviz cinsinden getiri sağlar. Ama önemli farkları vardır. Aşağıdaki tablo ikisini karşılaştırır.

Özetle

• Eurobond, döviz cinsinden bir tahvildir. Bir devlete ya da şirkete döviz borç verir, vade boyunca kupon, vade sonunda nominal değeri alırsınız.
• Getiriniz döviz cinsinden olsa da asıl bakılması gereken döviz cinsinden reel getiridir, yani faizin döviz enflasyonunu geçip geçmediği.
• Eurobond düşük riskli sayılsa da risksiz değildir. İhraççının kredi riskini ve erken satışta fiyat riskini taşır. Döviz mevduatından farklı olarak mevduat güvencesi yoktur.